พระพุทธศาสนา

อริยสงฆ์

 

พระสงฆ์สาวกของพระพุทธเจ้ามี   2 ประเภท คือ

     1.  พระอริยสงฆ์  ได้แก่ พระสงฆ์ที่บรรลุมรรคผล เป็นพระอริยบุคคลในพระพุทธศาสนา จัดเป็นคู่ๆ ได้ 4 คู่ คือ พระโสดาบัน 1 คู่ พระสกทาคามี 1 คู่ พระอนาคามี 1 คู่ และพระอรหันต์ 1 คู่ เรียกตามที่ได้บรรลุมรรค 4 ผล 4 เป็นอริยบุคคล 8 ดังนี้

คู่ที่ 1  พระโสดาปัตติมรรค  พระโสดาปัตติผล

คู่ที่ 2  พระสกทาคามิมรรค พระสกทาคามิผล

คู่ที่ 3 พระอนาคามิมรรค  พระอนาคามิผล

คู่ที่ 4 พระอรหัตตมรรค  พระอรหัตตผล

ที่เรียกอริยสงฆ์ก็เพราะท่านเหล่านี้เป็นผู้บริสุทธิ์ เป็นผู้ประเสริฐยิ่งในทางพระพุทธศาสนา

 

   2. พระสมมติสงฆ์ หมายถึง ผู้เลื่อมใสในพระพุทธศาสนา ได้สละเพศฆราวาสออกบวชในพระพุทธศาสนาโดยถูกต้องตามพระธรรมวินัย มีจำนวนตั้งแต่ 4 รูปขึ้นไปจึงเรียกว่า สงฆ์ จำนวนไม่ถึง เรียกว่า พระภิกษุ   สงฆ์ที่นับเป็นสังฆรัตนะ ได้แก่ พระอริยสงฆ์ เพราะเป็นผู้ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ และได้บรรลุมรรคผลเป็นผู้บริสุทธิ์แล้ว ส่วนสมมติสงฆ์นั้นจัดเป็นสังฆรัตนะโดยสมมติหรือโดยอนุโลม

 

ในปัจจุบัน พระสงฆ์เป็นสมมติสงฆ์ ซึ่งหมายถึง กุลบุตรผู้ที่มีอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์เข้ามาบวชเป็นภิกษุถือศีล 227 ข้อ เป็นผู้ที่พำนักอาศัยอยู่ในวัด มีชีวิตอยู่ด้วยอุดมคติ ด้วยการเป็นผู้ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ ตามพระธรรมวินัยของพระพุทธเจ้า

เจตสิก

เจตสิก เป็นธรรมชาติอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นในจิตของมนุษย์ โดยเกิดพร้อมจิต ดับพร้อมจิต มีอารมณ์เดียวกับจิต อาศัยวัตถุเดียวกับจิต และปรุงแต่งจิตให้เป็นไปในการรับรู้อารมณ์ต่างๆ ทั้งที่เป็นกุศลและอกุศล

จิตกับเจตสิก เป็นนามธรรมเหมือนกัน ประกอบกันได้สนิท แยกออกจากกันไม่ได้ โดยจิตเป็นธรรมชาติที่รู้อารมณ์ และเจตสิกเป็นธรรมชาติที่ปรุงแต่งจิต ให้รู้อารมณ์เป็นไปต่างๆ  เช่น จิตเห็นเด็กยากจนแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าขาดวิ่น  เจตสิกก็ปรุงแต่งให้อยากให้เสื้อผ้าตัวใหม่กับเด็กยากจนคนนั้น เป็นต้น ในการนี้จึงนับว่าจิต (เห็น) เป็นใหญ่ เป็นประธาน เจตสิกที่คิดจะให้เสื้อผ้าตัวใหม่ เจตสิกจึงได้อาศัยจิตเกิดขึ้น

กิเลส

คำว่า กิเลส แปลว่า สิ่งหรือเครื่องที่ทำใจให้เศร้าหมอง   ความชั่วที่แฝงอยู่ในความรู้สึกนึกคิด ทำให้จิตใจขุ่นมัวไม่บริสุทธิ์  กิเลสแบ่งเป็น 3 ชั้น คือ

  1. กิเลสชั้นละเอียด  หมายถึง ชั้นที่นอนนิ่งอยู่ในสันดานอย่างเงียบๆ จนกว่าจะมีอารมณ์มากระทบ ตัวอย่างกิเลสชั้นละเอียดที่เป็นภายในมีชื่อเรียกว่า อกุศลมูล มี 3 อย่าง คือ โลภะ-ความโลภ โทสะ-ความโกรธ ประทุษร้าย โมหะ-ความหลง หรือที่มีชื่อเป็นอย่างอื่นอีกหลายชื่อ  แต่โดยใจความแล้ว ได้แก่ กิเลสที่ยังสงบอยู่ภายใน จนกว่าจะได้อารมณ์เข้ามาเกี่ยวข้องจนเกิดความรู้สึกอยากได้รุนแรงกระทบ จึงจะปรุงแต่งขึ้น

 2. กิเลสชั้นกลาง เป็นเพียงกิริยาอาการของกิเลสชั้นในที่แสดงออกมา มากกว่าที่จะเป็นตัวกิเลสเอง เช่น กิริยาอาการที่เรียกว่า กามฉันทะ หรือ พยาบาทนั้น ทำให้มโนทวารหรือใจเศร้าหมอง

3. กิเลสชั้นหยาบ ทำให้กายและวาจาเศร้าหมอง  โดยการล่วงละเมิดในกามและการพูดเท็จ เป็นต้น

 

 

จะเห็นได้ว่ากิเลสชั้นละเอียดหรือที่เรียกว่า อกุศลมูลนั้นมีเพียง 3 อย่าง แต่ในที่อื่นอาจมีชื่อเรียกเป็นอย่างอื่นและอาจจำแนกได้มากกว่า 3 อย่าง ตัวอย่างเช่น แทนที่จะจำแนกเป็น โลภะ โทสะ โมหะ ก็จำแนกเป็นกามราคะ ปฏิฆะ ทิฎฐิ วิจิกิจฉา มานะ ภวราคะ อวิชชา รวมเป็น 7 อย่าง ที่เรียกว่า อนุสัย

กิเลส

 พระธรรมทูต หมายถึง พระสงฆ์ที่ทำหน้าที่เผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศและสร้างความสัมพันธ์ทางศาสนา ทำหน้าที่เสมือนทูตทางธรรม

พระธรรมทูตเกิดขึ้นครั้งแรกในราวพุทธศตวรรษที่ 3 สมัยพระเจ้าอโศกมหาราชที่ท่านได้ส่งสมณทูตไปเผยแผ่พระพุทธศาสนายังดินแดนต่างๆ รวม 9 สายด้วยกัน

ในปัจจุบันพระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองในหลายประเทศ พระสงฆ์ที่จะทำหน้าที่เป็นพระธรรมทูตจึงต้องมีความรู้ความสามารถทางด้านภาษาที่ใช้ในการสื่อสาร ความรู้ในด้านพระธรรมหรือคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า และต้องรู้เรื่องราวเกี่ยวกับพระสงฆ์ในประเทศต่างๆ เป็นอย่างดี พระธรรมทูตจึงต้องผ่านการฝึกอบรม ปัจจุบันพระธรรมทูตมี 3 ประเภท คือ

  1.  พระธรรมทูตทั่วไป ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่ทั่วไป

2.  พระธรรมทูตเฉพาะกิจ ปฏิบัติหน้าที่ในท้องถิ่นทุรกันดารห่างไกลความเจริญ หรือปฏิบัติหน้าที่ในต่างประเทศ

3.  พระธรรมทูตบนพื้นที่สูง เช่น พื้นที่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ เชียงราย น่าน ตาก พิษณุโลก และเพชรบูรณ์

พระธรรมทูตดังกล่าวต้องผ่านการฝึกอบรมจากศูนย์ฝึกอบรมพระธรรมทูต ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ในประเทศและต่างประเทศ


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s